Bulunduğunuz yerde geriye hakikat yaslanın, derin bir nefes alın. Derin ve yavaş… (Bu ortada gün içinde farkında olmadan çok süratli nefes alıp verdiğimizi de fark edeceksiniz)
Derin bir nefes alıp verdikten sonra da hayatınızı şöyle bir gözden geçirin. Herşeyi ne kadar da süratli yaşıyoruz değil mi? Süratli öğreniyoruz, süratli gidiyoruz, bir an evvel varmak ya da bir an evvel gitmek istiyoruz. Bir kuyrukta 5 dakika bile beklemeye tahammülümüz yok artık. Kırmızıdan yeşile geçmeden ardımızda korna çalan şoförler var artık. Alışverişlerimiz süratli, sohbetlerimiz süratli, tatillerimiz süratli..
“Bugün koşturma ile geçti, günün nasıl geçtiğini anlamadım” sözleri ile daha çok övünür hale geldik. Ne kadar sürat o kadar çok iş halletmenin hazzı ile keyifli olmaya çalışıyoruz lakin gitgide daha da mutsuzlaşıyoruz. Günün nasıl geçtiğini anlayarak yaşamak lazım aslında.
Saatlerce bir ufka bakarak oturduğumuz, gözümüzü kapatıp yalnızca müzik dinlemeye odaklandığımız vakitler yok artık. Çocuğumuzun oynadığı oyunu şöyle oturup keyifle doyasıya seyretmiyoruz. O oynarken biz süratlice öteki işleri hallediyoruz çünkü..
Bir kitabı doyasıya, sindire sindire okumayı bile unuttuk tahminen de. Daha çok kitap var okunacak deyip, elimizdekini süratli hızlı okuyup bir sonrakine geçiyoruz. Okuyacaklarımız bitmeden yeni kitapların siparişini veriyoruz. Öyküleri ve kahramanları özümsemeden okuyoruz tahminen de.
Bir bahis ile ilgili ayrıntılı düşünmeler, araştırmalar, uzun keşifler çok uzaklarda kaldı. Bir tıkla bir bilgiye çabucak okuyup, bir sonrakine geçiyoruz. Herşey yüzeysel, derine inmeye gerek duyulmuyor. Derine inmek vakit aldığı için buna vakit ayırmak istemiyoruz. Çünkü çok süratli olmak istiyoruz.
Bir arkadaşımızla sohbet ederken, elimizde telefonla toplumsal medyayı takip edebiliyoruz. Dinlemiyor, süratlice karşımızdakinin anlattıklarından özet bir bilgi çıkarmaya çalışıyoruz. Hızlı dinlemeye çalıştıkça dinlememeye başlıyoruz.
Çalışma hayatlarımızda herşeyin en muhteşem süratte halledildiği işleri çok verimli sayıyoruz artık. Bir iş ne kadar kısa müddette bitirilirse ve bir sonrakine ne kadar çabuk başlanırsa o kadar harikayız. Mesaiye kalmanın başarılı olmakla bir tutulduğu yerlerde koştura koştura çalışıyoruz. Ne kadar çok iş yaparsan ve ne kadar çok süratli olursan performansın da o kadar yüksek oluyor güya. Ama bu suratın içinde yaratıcı düşünmeyi, inovatif düşünmeyi de unutuyoruz. Fikir üretme toplantılarının bir solukta yapıldığı şu periyotta düşünmeden fikir üretmeye çalışıyoruz ki, zati üretemiyoruz da. Dolayısı ile bir sistematik düzen içinde herkesin birebir süratte çalıştığı, birebir şeyleri düşündüğü iş hayatında yaratıcı düşünmek ve üretmek de mümkün olmuyor.
Yavaşlık kavramını artık tembellik ile eşit tutuyoruz. Ancak tahminen de başarılı olmak, memnun olmak için biraz yavaşlamaya muhtaçlığımız var. Aslında buradaki yavaşlamak, büsbütün odaklanmak, dikkatini vermek ile ilgili. Suratın verdiği öfkeden ve kaostan kurtulmak bir nevi.
Şimdilerde artık bu yavaşlık kavramı üzerinde daha çok durulmaya başlandı. Japonya’da kullanılan bir terim var; KARÖSHİ– Çok Çalışmaktan Ölmek. Japon kültürüne has bir hastalık. Bununla ilgili en son okuduğum bir haber de vardı; Japonya’da reklam ajansı çalışanı Matsuri Takahashi çok çalışmaktan ölmüştü. Takahashi bir ay içinde 105 saat fazla mesaide çalışmış ve sonunda da aşikâr müddet sonra bedeni bu kadar çok çalışmayı kaldıramamış.
Yeni okuduğum Pürüzlü Mükemmellik kitabında yazdığı üzere artık Avrupa ülkelerinde bu bahse daha çok değer verilmeye başlanmış. Kimi büyük şirketler artık Yavaş E-Posta sistemine geçmeye başlamışlar. Yani günün yalnızca belli saatlerinde maillere bakmak. Akşam iş çıkışı hiçbir formda artık iş ile ilgili e-posta okumamak ve göndermemek. Bize şu anda ne kadar yabancı bir durum değil mi?. Zira tatilde bile elimizden telefonları düşürmüyoruz. Ya bir işi hallediyoruz, ya da e-posta gönderiyoruz. Hatta “Bensiz de halledemiyorlar” diyerek kendimizce yersiz bir övünmeye de geçiyoruz.
Bu ortada Mediacat yayınlarından Mehmet R. Doğan ve Yiğit Ahmet Kurt Tarafından yazılan Pürüzlü Mükemmellik kitabını da okumanızı katiyen tavsiye ederim.. Friksiyon kavramı, Suratın getirdiği kayıplar, Çalışma hayatında müşterilerimize daha kaliteli bir hizmet sunmak için süreçlere biraz friksiyon katmanın (Biraz yavaşlatmayı sağlayacak engeller) değerini örneklerle anlatan bir kitap. Bu yazıyı da kitabı bitirdikten sonra yazmak istedim zati. Çok lakin çok şey öğrendim…
Bir anne olarak da bu mevzuya baktığım vakit çocuklarımızla yaptıklarımız da tıpkı suratın kurbanı değil mi? Daima bir koşturma, daima bir sürat ve bir çok şeyi çocuklara tıpkı anda vermeye çalışmak. Çocuklar da bu kaosun içinde bu suratın bağımlısı oluyorlar. Sıkıldım diyen bir çocuğu çabucak meşgul etmeye çalışıyoruz. Ama can ezası da bir fazilettir. Ve çok şey öğretir beşere.
Çok fazla bilginin içinde bilgece düşünmeyi unutuyoruz. Artık herkesin her şeyi bildiği bir devirdeyiz lakin aslında hiç kimse bir şey bilmiyor. Zira odaklı öğrenmeye vakit ayırmıyoruz.
Hızımıza biraz yavaşlık katmak, tahminen de kimi engebeleri yaşantımızda olumlu kabullenmek gerekiyor.
Ölçülü bir süratte yaşamaya başlamanın vakti gelmedi mi sizce..