Bana armağan edilen ve okuma tutkumun oluşmasına neden olan birinci kitap John Steinbeck’in kaleme aldığı “Fareler ve İnsanlar” kitabıydı. Ortaokul ikinci sınıfa yeni geçmiştim. Okuduğumda çok etkilendiğimi söylemeliyim. Ondan öncesinde neler okudum hiç hatırlamıyorum ancak “Fareler ve İnsanlar” kitabı benim için bir dönüm noktası oldu.
Çocukluğumda ve gençliğimde annemin bana hiçbir vakit kitap oku dediğini hatırlamam. Kitap tutkumu kendim geliştirdim. Farklı şeyler okudukça gelişti bu tutku.
Okurluk serüvenimde uzun bir müddet kendimi çok kısıtladım. Çok araştırıp, çok inceleyip o denli kitap alıyordum. Zira kendimce oluşturduğum temel prensip, okuduğum kitabı beğenmem ve kitaplığımda en hoş köşede de yerini almasıydı. Bir kitap kesinlikle sonuna kadar bitmeliydi ve o kitaptan kesinlikle bir şeyler öğrenilmeliydi.
Birkaç sefer beğenmediğim kitaplar olduğunda kendimi çok zorladım bitirmek için. Benim için tamamlanması gereken bir şeydi. Artık düşünüyorum da daha çok kendi sonlarımı zorlamışım, hatası kendimde bulmuşum. Yani kendimi okuduğum kitaba veremiyorsam, beni sürüklemiyorsa, olduğum yerde takılıyorsam “belki ben bir yerde yanılgı yapıyorum” dedim daima.
İnsan okudukça değişiyor, gelişiyor. Bir de buna yazma hareketi eklendiğinde farklı bir açıdan bakmaya başlıyorsunuz. Benim de okurluğum bu noktada yazmaya başladıkça ve daha çok okudukça gelişmeye başladı.
Anne olduktan sonra annelik içgüdüsü ile kızıma aldığım kitapları incelemeye ve kendimce bir filtreleme yapmaya çalıştım fakat son üç yıldır bunu da aştım artık. Kimi kavramların, birtakım olguların yaşına uygun olarak çocuğa öğretilebilmesi, yanlış ile doğruyu ayırt edebilme marifetini kazanabilmesi hislerini yönetebilmesi ve bilişsel esneklik yani bir fikirden öteki bir kanıya kolaylıkla geçebilmesi, sorun çözme yeteneğinin kazandırılması gerekiyor. Ben buna inanıyorum. Ne kadar kısıtlarsanız o kadar daha çok korkuyorlar gerçek dünyadan. Hazırlıksız yakalanıyorlar. Hatta bu noktada Black Miror dizisinin dördüncü dönem ikinci kısmı “Arkangel” beni çok etkiledi.
Bundan bir yıl evvel Samed Bahrengi’inın “Bir Şeftali Bin Şeftali” isimli kitabını okuduğunda ağladı kızım. Çok üzüldü çocuğun, Sahipali’nin, vefatına. Lakin bu duyguyu yönetebilmesini öğrendi bana nazaran. Sarıldık, koklaştık, öyküyü birlikte konuştuk tekrar. Keşke sonu şöyle olsaydı dedi, kendince yorumladı kitabı. Lakin kitabın sonunda da bana şunu söyledi; anne okuduğum en hoş kitaplardan biriydi.
Kızım 10 yaşında ve kitap seçimlerini de bir yıldır büsbütün ona bırakıyorum. Benim seçimlerini ona “hadi bunu oku” demek biraz itici oluyor onun için, bunu fark ettim. Zira artık bulunduğu yaş prestiji ile sanıyorum buna gereksinim duyuyor. Yalnızca tekliflerde bulunuyorum artık. Kitap seçimlerini ona bıraktım. “Ben mizah ve şiir kitaplarını seviyorum anne” dedi bir gün.
“Sevmediğin, hoşlanmadığın bir kitap olursa bırakabilirsin” diyorum kızıma da. “Merak ettiğin, anlamadığın mevzular olursa beni çağırıp bana anlatabilirsin” diyorum.
Geçenlerde kitap keşfine çıktık birlikte, istediğin kitabı alabilirsin dedim. Kendine aldığı kitaplara baktığımda olağanda benim aklıma hiç gelmeyecek kitaplar aldı.
10 yaşındaki kızımın kitap seçiminde nelere dikkat ediyorum; onun istekleri benim için kıymetli. Hayal gücünü geliştiren, severek okuyacağı kitaplar önemli. Seçimi de bundan ötürü ona bırakıyorum. Okumasını benim istediğim kitapları da evvel ben okuyup, ” Yarenim ben bu kitabı bitirdim, çok beğendim, bence kesinlikle sen de oku istersen diyorum”. Merakından okuyor. Yoksa, “sana bunu aldım kesinlikle oku” desem, inadına okumuyor. 🙂
Bu ortalar kendi okuduğu kitaplardan da bana tekliflerde bulunuyor. En son kendi seçip aldığı bir kitap olan “Kötü Kedi Hikaye Yazıyor” – Nick Bruel kitabını okudu, “Anne tam senlik kitap, hikaye nasıl yazılır onu anlatıyor” dedi.
Elbette okuyacağım. 🙂
Tüm bunlara ekleyebileceğim şey, kitap okumak bir seyahattir. Her seyahatten farklı bir tat alırsınız, farklı şeyler öğrenirsiniz. Ve her seyahat tüm insanlarda tıpkı duyguyu bırakmaz. Bu yüzden bir kitabı bir oburu çok sever, oburu hiç sevmez. Bir diğerinin “mutlaka oku Çiğdem” dediği bir kitabı birkaç sayfa zorla okumuşluğum vardır. Bu hepimiz için geçerli. Zira bizler her birimiz farklıyız. Elbette ki kitaplar da farklı tatlar bırakacak.
Bu yüzden de artık kitap teklifleri dışında “okuduğumuz kitaplar” deyip birkaç cümle görüşlerimizi, hislerimizi paylaşıyorum. Yani seyahatimizi özetliyorum.
Ve aslında seyahat makus de geçse, kesinlikle öğrendiğimiz çok şey vardır.