Çok farklı bir evrede yaşıyoruz. Benim vaktimde el işleri dersi varken artık robotik kodlama dersleri var. Bu ortada keşke hala her okulda el işi atölyeleri, ahşap atölyeleri de olsa. Zira bunların da Maker olmakta, İnovatif düşünmede bana nazaran çok değerli yeri var.
Zaman vakit bilim şenliklerinde ve atölyelerde çocukların yapmış oldukları projeleri gözlemliyorum ve hatta dinliyorum. Sonra da onlara şunu soruyorum, İnovasyon nedir?
Bu kelimeyi hiç duymayan ya da bir sefer duyup lakin manasını bilmeyen çocuklarımızın sayısı inanın çok fakat çok fazla. Hatta tamamı diyebilirim.
Teknolojiyi takip emek, çocuklarımızı bu teknolojiye uygun olarak yetiştirmek için çok değerli kimi kavramları, bilgileri ve temel niyet sistematiğini de öğretmek gerekiyor. İnovasyonu, proje sistematiğini öğretmeden, üretmenin tecrübesini yaşatmadan, fikri mülkiyet haklarından bahsetmeden, teşebbüsçü olarak düşünmelerini sağlamadan çocuklara kodlama öğretip geçmenin bana nazaran çok da büyük bir esprisi yok. Bu benim düşüncem!
Peki, evvel ne yapmak gerekiyor;
Çocuklara, öğrencilere ve hatta gençlerimize evvel İnovasyonu anlatmalıyız. İnovasyonun daima geliştirilen ve çalışan bir süreç olduğundan bahsetmeliyiz. Ben hala endüstride çalışmalarımı yürütürken İnovasyon ve proje konusunda tecrübesi ve bilgisi olmayan, kavram ve anlayış birliği kaosu yaşayan gençlerimizle karşılaşıyorum.
Nasıl fikir üretebileceklerini göstermeliyiz. Çocuklar fikirlerini paylaşmada aslında cesurlar. Hoş fikirler de üretiyorlar. Onlara bir soruna tahlil üretirken farklı açılardan nasıl bakabileceklerini, hangi tekniklerle fikirler üretebileceklerini anlatmalı ve göstermeliyiz.
Proje ve proje idaresi konusunu anlatmalıyız. Emel, gaye, muvaffakiyet göstergeleri, risk planı, projeyi geliştirme, prototip yapma ve pilot uygulamalar konusunda bilgi vermeliyiz. Böylece öğrendikleri bilgileri bir proje sistematiği içerisinde üretme ve geliştirmeleri mümkün olacaktır. Bir gün bir öğrencimizin yapmış olduğu bir kodlama asıllı bir proje çalışmasının hedefini ve hangi soruna tahlil getirdiğini sormuştum; emeli yok, öylesine yaptık demişti demişti öğrenci.
Girişimci düşünmeyi ve bir teşebbüsçü üzere çalışmayı öğretmeliyiz. Girişimciliğin yalnızca bir şirket kurup para kazanmaktan ibaret olmadığını anlatmalıyız. Bir kurumda çalışsa bile teşebbüsçü olabileceğini, bir teşebbüsçü olarak düşünebileceğini ve üretebileceğini göstermeliyiz. Toplumsal girişimciliğin de çok kıymetli olduğunu anlatmalı ve uygulamalarla pekiştirmeliyiz.
Tasarımı anlatmalıyız. Hayatımızın her alanında tasarım var. Onlara tasarımı anlatmalı ve göstermeliyiz. Tasarım yeteneklerini geliştirmeliyiz.
Fikri Mülkiyet hakları konusunda bilgilendirmeliyiz. Çocuklara fikri mülkiyet haklarından, patentten, markadan, endüstriyel tasarım çalışmalarının korunmasından bahsetmeliyiz. Atölyelerde çocuklara patent taramasını anlatırken o kadar kolay ve süratli özümsüyorlar ki. Onları büyük hayranlıkla izliyorum. Bir buluş yaparken, bu buluşun daha evvel yapılıp yapılmadığının araştırılması gerektiğini, ya da bir buluş yaptıklarında bunun yasal olarak korunmasının gerektiğini bilmeliler. Bir fikir üretirken bile patent taramasının değerli ve gerekli olduğunu anlatmalıyız onlara.
Kodlama öğrenmek, yazılım öğrenmek çok hoş ve bir o kadar da değerli. Her çocuk ve hatta her yetişkin öğrenmeli. Bunu daha evvel yazdığım “Çocuklar Kadar Anne ve Babalar da Kodlama Öğrenmeli” başlıklı yazımda da anlatmıştım. Fakat herkes yazılımcı olacak, kodlama konusunda uzmanlaşacak diye bir konu da yok. Değerli olan hangi mesleği yaparsak yapalım öğrendiklerimizi uzman olduğumuzda mevzularda kullanmaktır, bilgimizi geliştirmektir. Bunun için de üstte bahsettiğim hususlar konusunda çocuklarımız, gençlerimiz ve hatta biz yetişkinler de bilgi ve tecrübe sahibi olmalıdır.
Okullarımızda artık, STEM atölyeleri, inovasyon merkezleri, binaları kuruluyor. Bunlar çok hoş şeyler. Yapılmalı da. Ama bir şeyi de unutmamak lazım; eğitim sistemimizde de üstte bahsettiğim temel hususları anlatmak ve deneyimleterek öğretmek gerekiyor.
Sonrasında çocuk zati öğreneceği her bilgiyi nerede ve nasıl kullanacağını bilecek ve daima geliştirecektir.