Kızım geçenlerde bana şu soruyu sordu; “Anne, sen çocukken cep telefonunda hangi oyunlar oynuyordun? Sizin devrinizde hangi dijital oyunlar vardı? ” Evet, iddia ettiğiniz üzere gülümsedim:) ve ona cep telefonuyla birinci kere müsabaka öykümü anlattım; üniversite son sınıfta gerçekleşen birinci müsabakamı. Yeni kuşağın bu soruyu sorması ya da dijital hayatın daima var olduğunu düşünmesi olağan sanırım, zira onlar bu türlü bir hayatın içinde doğdular.
Uzaktan eğitimi yaşadığımız, daha çok ekranlarla haşır neşir olmaya başladığımız şu sıkıntı günlerde daha çok merak edilen, aslında daha öncesinde de ebeveynlerin daima merak ettiği bir bahis var; çocuklarımız hangi dijital oyunları oynamalılar?
Hem bir anne hem de bir eğitmen olarak, dijital oyunlara, uygulamalara karşı olmadığımı, doğru ekran vakti planlaması yaparak ve doğru kaynaklarla bir ortaya geldiğinizde dijital dünyanın kıymetli katkılar sağlayacağına inanıyorum. Bunu da her ortamda anlatıyorum. Burada biz ebeveynlere ve eğitmenlere çok kıymetli sorumluklar düşüyor. Çocuklarımızın gerçek dijital araçlara ulaşmasına ve ekran vakitlerini planlamalarında takviye olmalıyız, denetimi sağlamalıyız. “Bu oyun senin için uygunmuş, al çocuğum” deyip onu ekranla baş başa bırakıp kendi işlerimize odaklanmak da tahlil değil aslında.
Bir kıymetli nokta da, çocuklarımızın, yaratıcı düşünmesini destekleyen, ekip çalışmasına imkan sağlayan, bilişsel fikir marifetlerini geliştiren, tasarım yeteneğini, yeni fikirler üretme ve hikayeleştirme yetkinliğini geliştiren oyunların ve uygulamaların tercih edilmesi gerekiyor. Bundan ötürü da oyunların, uygulamaların irdelenmesi gerekiyor. Sadece yaş aralığına bakmak kâfi değil. Vakit zaman çocuklarımızla birlikte oynayarak da onların dijital dünyada oyun oynarken nasıl davrandıklarını ve düşündüklerini de izlemek, onları tanımak gerekiyor.
yaratıcı düşünmesini destekleyen, ekip çalışmasına imkan sağlayan, bilişsel fikir marifetlerini geliştiren, tasarım yeteneğini, yeni fikirler üretme ve hikayeleştirme yetkinliğini geliştiren oyunların ve uygulamaların tercih edilmesi gerekiyor. Bundan ötürü da oyunların, uygulamaların irdelenmesi gerekiyor. Sadece yaş aralığına bakmak kâfi değil. Vakit zaman çocuklarımızla birlikte oynayarak da onların dijital dünyada oyun oynarken nasıl davrandıklarını ve düşündüklerini de izlemek, onları tanımak gerekiyor.
Dijital oyunların, uygulamaların yaş aralığını yani hangi yaş için uygun olduğunu, hangi içeriğe sahip olduğunu, şiddet, cinsellik, küfür, endişe vb ögeleri içerip içermediğini denetim etmek gerekiyor. Bunun için de faydalanabileceğimiz ve sizlere önerebileceğim 3 kıymetli kaynak var. Bu yazımda da bu kaynakları paylaşmak istedim. Ayrıyeten çok verimli bir data tabanını da ekledim.
Amazing Educational Resources
ABD, salgın nedeni ile okula gidemeyecek öğrenciler için online eğitim imkanı sunan kaynakları bir ortaya getirmiş. Sevgili Serdar kuzuloğlu Twitter hesabından bu bilgiyi paylaştığında bilgim oldu. İnceledim ve eğitim için hakikaten çok bedelli kaynaklar var. Ülkemizde de bu türlü bir data tabanı oluşturulmalı. İncelemenizi öneririm.
Common Sensen Media
Seminerlerimde, eğitimlerimde hem velilere hem de eğitmenlere de önerdiğim bir web sitesi. Commonsense Media, oyunları, sinemaları, uygulamaları vb media araçlarını inceleyerek, yaşa uygun eğitim içeriğini, olumlu bildiriler / rol modelleri, şiddet, cinsiyet , tüketim açısından derecelendirir. Ebeveynlere tekliflerde bulunur. Buradan çocuğunuzun, öğrencilerinizin yaşlarına uygun olarak hangi oyun, uygulama vb medya araçlarını önerebileceğinizi bulabilirsiniz. Hangi dijital oyun, uygulama çocuğum için uygundur, neler var diye merak ettiğinizde yararlanabileceğiniz değerli bir kaynak, platform.
PEGI (Avrupa Oyun Bilgi Sistemi)
Avrupa Oyun Bilgi Sistemi ya da kısaltmasıyla PEGI, video oyunlarını yaşa ve içeriğe nazaran sınıflandırarak tüketicilerin bu eserleri satın alırken şuurlu kararlar almasına yardımcı olmak için kurulmuş Avrupa merkezli görüntü oyunu içerik derecelendirme sistemidir. Çocuklarınızın ya da öğrencilerinizin oynadığı dijital oyunların yaş aralığına uygun olup olmadığı, uygunluk derecesini buradan öğrenebilir ve denetimi sağlayabilirsiniz. Örneğin PEGI 3 etiketine sahip oyunları 3 yaş ve üzeri oynayabilir manasına gelmektedir.Tüm ebeveynlerin bakması gereken bir kaynak.
Entertainment Software Rating Board (ESRB)
“Eğlence Yazılımı Derecelendirme Kurulu” (Entertainment Software Rating Board, yani kısa ismiyle ESRB) 1994 yılında kurulan ve dijital oyunları kıymetlendiren bir platform. Bugün Amerika Birleşik Devletleri, Kanada ve Meksika’da kullanılmakta olan ESRB; dijital oyun içeriklerini alkol, şiddet, berbat lisan kullanımı, uyuşturucu, cinsellik ve kumar üzere birçok açıdan inceleyerek uygun kullanıcı yaş aralıklarını belirliyor.
Benim ve kızımın severek kullandığı dijital oyunları ve uygulamaları da bir sonraki yazımda paylaşıyor olacağım. Sevgiyle konut sıhhatle meskende kalın.