Bir gün çocuğunuz yanınıza geldi ve dedi ki, “Anne, baba benim bir girişimcilik fikrim var, şunu üretmek ve/veya satmak istiyorum”. Hiç beklemediğiniz bir anda geliyor bu talep ve gözlerindeki ışıltıyı da görüyorsunuz. Erken yaşta para kazanmak ve kendi işinin işvereni olmayı deneyimlemek istiyor. Hatta tahminen de size hiç müracaattan, haber vermeden kendi başına da birinci satışını yapmış olabilir.
Burada bizlere düşen misyon onları bu yolda yalnız bırakmamalı, girişimcilik tecrübelerini engellemeden onlara girişimciliği öğretmeliyiz.
Peki neler yapmamız gerekiyor?
1) Tutkusunda Yalnız Bırakmayın. Çocuğunuz üretmek ve/veya satmak isteği eser yahut hizmet ile ilgili tutkulu ise onun bu tutkusunu yalnız bırakmayın. Elinizden geldiğince yardımcı olun, tutku duyduğu alan ile ilgili daha ayrıntılı bilgiye ulaşmasına takviye verin.
2) Çocuğunuza Mentorluk Dayanağı Verin. Çocuğunuza girişimciliği öğretmek uygulamalı bir gayrettir. Çocuğunuz yaşayarak öğrenecektir bu süreci. Profesyonel teşebbüsçüler bile kendi teşebbüslerinde her gün yeni bir şey deneyimleyip öğrenirler. Çocuğunuz bu süreçte kusur da yapabilir. Sizin bu mevzuda çok daha uygun bir fikriniz olabilir. Lakin bırakın çocuğunuz kendi yolunu kendi bulsun. Siz haklıysanız ve yanlış yola gidiyorsa, pahalı bir ders alacaktır bu yanlıştan. Ayrıyeten onlar da bizden daha yeterli biliyor olabilirler ve tahminen de yanılgılı olan bizizdir. Bu uygulamalı öğrenme süreci herkes için değerli bir ders olacaktır.
3) Araştırma Takviyesi Verin. Çocuğunuzun, teşebbüsçü fikrini hayata geçirmek için nelere muhtaçlık duyacağını belirlemesine yardımcı olmanız gerekir.
Örneğin limonata satmak istiyorsa, çocuğunuzun günde kaç bardak limonata satabileceği, kaç tane limona gereksinimi olduğu, limonları nereden alabileceği, limonatanın soğukluğunu müdafaası için neye muhtaçlığı olduğu, buzluğu nereden alabileceği? Buzluğun maliyeti? vb üzere. Gereksinimi olan tüm gerçekçi bilgilere ulaşmasına ve bulduğu bilgileri de bir yere yazmasına takviye olun.
4) Amaçlar Oluşturmasını Sağlayın: Çocuğunuz teşebbüsünden ne kadar para kazanmak istiyor? Bu parayı ne kadar müddette kazanmaya muhtaçlığı var? Yardım için arkadaşlarına yahut aile üyelerine muhtaçlığı var mı? Arkadaşları takviye olduğunda onlara ne kadar ödeme yapmalı? Çocuğunuzun birinci etapta gerçekçi düşünüp gerçekçi gayeler belirlemesine takviye olarak işini büyütmesine yardımcı olabilirsiniz. Bu süreçte bir iş kurmanın kimi fedakarlıkları da beraberinde getireceğini anlatmalısınız.
5) Para İdaresini Öğretin. Bir iş kurduğunuzda net kar, gelir, sarfiyat, maliyet, stok üzere kavramlar da konuşulmaya başlanır. Bu temel kavramları çocuğunuza öğretin. Bir teşebbüsü finanse etmenin temellerini öğrenmelidir. Çocuğunuzun teşebbüsünü risk sermayedarı olarak finanse edebilirsiniz. Borç verebilirsiniz, borç vermenin gerçek dünyada nasıl çalıştığını da bu halde öğrenmiş olur.
6) Çocuğunuzun Müşterilerle olan İrtibat Hünerlerini Geliştirin: Çocuklara girişimciliği öğretirken, eser satış yahut hizmetlerde müşteri hizmetlerinin değerini vurgulayın. Güler yüzlü olmayı, müşteriyi faal dinlemeyi, empati hünerini vurgulayın. Tesirli bir iş irtibatını öğrenmesine dayanak olun.
7) Birlikte İş Fikrini Geliştirin, Beyin Fırtınası Yapın. İş fikrini geliştirmek, daha çok beşere ulaşmak, öteki sorunları de çözmek, başka olasılıkları da keşfetmek için birlikte beyin fırtınası yapın, kutunun dışından düşünme alıştırmaları yapın.
8)Girişimcilik kamplarına, eğitimlerine, atölyelerine katılmalarına imkan sağlayın. Ortamdaki öteki çocuklarla ve gençlerle girişimcilik yetkinliklerini geliştirmesi, onlarla birlikte yeni fikirler üretmesi de kelam konusu olabilecektir.
9) Teşebbüsçü Çocukların Örneklerini Paylaşın, Öykülerini Anlatın: 2016 yılında, California, Sherman Oaks’tan 16 yaşında olan Natalie Hampton, Sit With Us isimli bir uygulama yarattı . Uygulama, öğrencilerin öğlen yemeğini yalnız yemek zorunda kalmamaları için okul yemekhanesinde oturacak birini bulmalarına yardımcı oluyor. Ortaokul ve lise çocukları için fiyatsız bir öğlen yemeği planlama aracı. Böylelikle kimse öğlen yemeğini tek başına yemek zorunda kalmıyor. Çocuklar, arkadaşlarıyla öğlen yemeklerini koordine etmek için uygulamanın özelliklerini kullanabiliyor. Uygulama 2017 Appy Mükafatını kazandı
Natalie Hampton’ın Ted konuşmasını dinlemenizi de öneririm.
Bunun üzere daha pek çok örnek var, bu girişimcilik öykülerini birlikte keşfedin, üzerine sohbet edin.
10) Başarısızlıklar Hakkında Konuşun. Başarısızlığın o kadar makus bir şey olmadığını, girişilen her işin başarılı olmayabileceğini, kıymetli olanın kazandığımız tecrübelere bakmak ve bu tecrübelerden ders almak olduğunu anlatın. Ve şu soruları birlikte sorun, yanıtlar arayın
–Bu neden işe yaramadı?
-Bu işten ne alıp gelecekte kullanabilirim?
-Bir dahaki sefere nasıl daha âlâ olabilirim?
Çocuğunuz tahminen büyüdükçe teşebbüsçü olmaktan vazgeçecek, öteki hayalleri ve maksatları olacak lakin bu süreçte öğrenecekleri, kazanacağı maharetler hayatının her alanında ona dayanak olacaktır.